Principles and moral requirements of communication in the biography of Ahl al-Bayt; Case study of Imam Reza (AS) 's debate with Imran Sabi

Document Type : Promotional Article

Authors
maryamsadat miri
mohammad abshar
M.A. in Culture and Communication, Sooreh University,
10.30497/lcc.2021.241135.1046
Abstract
مناظره یکی از شیوه های تبلیغی کارآمد و فرم های رو به رشد ارتباطات است که در تبلیغات دینی نیز جایگاه ارزنده‌ای دارد. خداوند در قرآن کریم انسان را به جدال احسن دعوت می کند که بر اساس ان مناظره بر پایه اخلاقیات برگزار می شود. یکی از نقاط عطف در تاریخ اسلام،هجرت حضرت رضا(ع) از مدینه به خراسان،دستور مامون عباسی است. در طول این سفر حضرت به سخنرانی، خطابه و شیوه های گوناگونی از تبلیغات دینی پرداخته اند.مناظرات حضرت رضا(ع) با صاحبان اندیشه ادیان الهی و غیر الهی در کاخ مامون عباسی نمونه‌ای ناب از جدال احسن و تبلیغ جامع دین اسلام در برخورد با سایر ادیان است. در یکی از جلسات مناظره، عمران صابی از متکلمین صابیین ،در خصوص وحدت الهی وارد مناظره با حضرت رضا(ع) می شود. این پژوهش به بررسی مناظره حضرت رضا(ع) با عمران صابی به شیوه تحلیلی – توصیفی پرداخته است. پژوهش حاضر از نظریه 6 مرحله ای اقناع هاولند و متغیرهای اصلی متقاعدسازی به عنوان چارچوب نظری بهره گرفته است. از نتایج این پژوهش می توان به رعایت اخلاقیات و اصول حرفه ای مناظره توسط حضرت رضا (ع) و ایجاد فضای علمی برپایه مفروضات مخاطب برای انتقال پیام مستدل و به دور از برتری جویی و تخریب شخصیت مقابل اشاره کرد.حضرت رضا(ع) با ایجاد گفتگوی دیالکتیک توجه عمران را به پیام جلب و پس از درک، از پذیرش نتیجه گیری پیام در عمران اطمینان حاصل می کند.در آخر حضرت با تغییر هوشمندانه ی کانال انتفال پیام از کلام به عمل،نگرش جدید را به رفتار تبدیل می کند.
Keywords
Propaganda
religious propaganda
debate
Imam Reza (AS)
Imran Sabi
persuasion

  1.  

    1. قرآن کریم.
    2. احمدی بیرجندی، احمد (1377). زندگانی امام رضا (علیه‌السلام). مشهد: به نشر.
    3. الیاسی، محمدحسین (1389). مبانی نظری و عملی اقناع و مجاب‌سازی. فصلنامه مطالعات بسیج، سال دوازدهم، شماره 45، صص 71-41.
    4. بدار، لوک؛ لامارش، لوک؛ و دزیل، ژوزه (1381). روان‌شناسی اجتماعی (حمزه گنجی، مترجم). تهران: ساوالان.
    5. بهبانی، عبدالحریم؛ صدیقی، حسین (1393). روش‌شناسی کلامی شیخ مفید. فصلنامه کلام اسلامی، دوره 23، شماره 91، صفحه 129- 151
    6. جاوت، گارث اس؛ اودانل، ویکتوریا (1372). تبلیغ وترغیب (احمد میرعابدینی، مترجم). فصلنامه رسانه، سال چهارم، شماره 4، ص 45.
    7. چهرقانی، آیدا (1398). علم کلام و مباحث کلامی. تهران: انتشارات زهره.
    8. حکیم‌آرا، محمدعلی (۱۳۸۴). ارتباط متقاعدگرانه و تبلیغ. تهران: انتشارات سمت.
    9. دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
    10. ساروخانی، باقر (1383). اندیشه‌های بنیادین علم ارتباطات. تهران: انتشارات خجسته.
    11. شمیسا، سیروس (۱۳۸۵). انواع ادبی. تهران: میترا.
    12. شیخ صدوق (1393). عیون اخبار الرضا (محمد رحمتی شهرضا، مترجم). قم: نشر جماران.
    13. فضل‌الله، محمدجواد (1385). تحلیلی از زندگانی امام رضا (علیه‌السلام) (سیدمحمدصادق عارف، مترجم). مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
    14. گیل، دیوید؛ ادمز، بریجت (1384). الفبای ارتباطات (محمد نبوی، مهران مهاجر و رامین کریمیان، مترجمان). تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
    15. مصطفوی، سیدجواد (1365). تجلی علوم اهل‌بیت در مناظرات امام رضا (علیه‌السلام). مجموعه مقالات دومین کنگره‌ جهانی حضرت رضا ‌علیه‌السلام، چاپ اول، مشهد: انتشارات آستان قدس- ج 1، ص 383.
    16. واسعی، علیرضا (1386). درآمدی بر روش‌های تبلیغی ائمه علیهم‌السلام. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.