Potential Impacts and Outcomes of Cyberspace in the field of Social Isaar

Document Type : Research Article

Authors
Ali Zaroodi 1
MohammadReza Borzooei 2
1 Employee of the Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication, Imam Sadiq (as) University of Tehran
2 Islamic Studies & Culture $ Communication faculty of Imam Sadiq university
10.30497/lcc.2023.242540.1071
Abstract
Cyberspace, a domain that meaningfully impacts on human lifestyle, can change a society's thoughts and perceptions of moral values, including social self-sacrifice (the Quranic eisar). This is one of the moral and social values in Islam, which has been addressed in several verses and hadiths. It means to prioritize the other over oneself when it comes to making profit or avoiding harm and loss. Considering today’s status of self-sacrifice in both religion and cyberspace, it is necessary to study and identify the impacts and outcomes of cyberspace in the field of this Islamic value. In our descriptive-analytical study, six cyberspace effects on social self-sacrifice have been identified and studied, including two positive, one negative, and three conditional or double ones. These effects are fully stated in the summary of the article. Identifying the impacts and outcomes is the preliminary step in cyberspace policy-making and providing an impact assessment for its being focused on self-sacrifice, because here, policies and solutions for reducing (or eliminating) the negative effects and solutions for strengthening the positive effects are presented. At the end of the article, two suggestions have been made: 1- Providing an impact assessment for cyberspace focusing on values, including self-sacrifice; 2- Monitoring the evolution of values in cyberspace and introducing the responsible organizations in different stages of monitoring.
Keywords
Social Isaar
Cyberspace
Social Media
ICT
Internet

  1.       قرآن کریم.

    1. ابوالقاسمی، محمود؛ نوروزی، عباسعلی؛ طالب زاده نوبریان، محسن (1392). «تأثیر اینترنت بر ارزش‌های خانواده از منظر هویت دینی و ملی»، مطالعات ملی، سال 14، شماره 3، صص 3-24.
    2. البرزی دعوتی، هادی و کوهی اصفهانی، احمد. (1395). آینده پژوهی رسانه. تهران: آثار فکر.
    3. انصاری، ابراهیم؛ کیانپور، مسعود؛ عطایی، پری (1397). «تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر استفاده از فضای مجازی بر فرهنگ شفاهی (مورد مطالعه: شهر اصفهان)»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 29، شماره پیاپی 69، صص 18-40.
    4. اوجی، فرزانه؛ زارع، زهرا؛ کردی، ناهید (1393). «بررسی عوامل فردی و خانوادگی مؤثر بر درخواست حمایت‌های اجتماعی از شبکه‌های مجازی (آنلاین) در بین دانشجویان دانشگاه آزاد تهران»، مطالعات رسانه‌ای، شماره 25، صص 139-152.
    5. آزادی، جواد (1398). نشست علمی در مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
    6. تمیمى آمدى‏، عبد الواحد بن محمد (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم‏، قم: دار الکتاب الإسلامی‏.
    7. حاجی حیدری، حامد (1391). «طرح مبحث فروپاشی اجتماعی»، فیلوجامعه‌شناسی، بازیابی شده در 29 دی 1397 از http://www.philosociology.ir/daily-articles/972-1391-03-29-05-15-43.html .
    8. حاجی حیدری، حامد (1393). «مرور آرای فرهنگ‌گرایان در مورد فضای شهری»، فیلوجامعه‌شناسی، بازیابی شده در 29 دی 1397 از http://www.philosociology.ir/daily-articles/3248-1393-01-21-04-36-07.html .
    9. حسینی، سید عباس (1390). «نقش اینترنت در تغییر ارزش‌های دینی»، دین و رسانه، سال اول، شماره 4، صص 114-131.
    10. حق پناه، حسین (1396). «بررسی جامعه‌شناختی تأثیر سلبریتی‌ها بر گروه‌های مرجع دانش‌آموزان»، مهرخانه، بازیابی شده در 29 دی 1397 از http://mehrkhane.com/fa/news/41999 .
    11. خبرگزاری دفاع مقدس (1390). فرهنگ ایثار و شهادت و شاخصه‌های آن، بازیابی شده در 10 دی 1397 از http://dnws.ir/193741 .
    12. دیلینی، تیم (1392). نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، ترجمة بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، تهران: نشر نی.
    13. ذکایی، محمد سعید؛ حسنی، محمد حسین (1394). «گونه شناسی کاربران رسانه‌های اجتماعی»، راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره 17، صص 37-64.
    14. ربیعی، علی؛ محمدزاده یزد، فرشته (1392). «آسیب شناسی فضای مجازی؛ بررسی تأثیر استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی دانشجویان»، راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال دوم، شماره ششم، صص 43-60.
    15. رسول زاده اقدم، صمد؛ میرمحمدتبار، سیداحمد؛ افشار، سیمین؛ عدلی پور، صمد (1394). «تحلیل جامعه‌شناختی پیامدهای رسانه‌های اجتماعی بر ارزش‌های جوانان ایرانی»، راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره 17، صص 65-94.
    16. ریتزر، جورج (1393). نظریة جامعه شناسی، ترجمة هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.
    17. زرودی، علی (1397). «پیوست فرهنگی اینترنت اشیاء در جمهوری اسلامی ایران»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات.
    18. زرودی، علی؛ نصراللهی، محمدصادق (1397). «مبانی و اصول رسانه‌های اجتماعی مطلوب از منظر قرآن کریم»، چکیدة مقالات اولین همایش بین‌المللی دین، فرهنگ و فناوری، تهران: دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه صنعتی شریف.
    19. سالاری‌فر، محمدرضا (1393). روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛ تهران: سمت.
    20. سجادیان، ایلناز؛ نادی، محمد علی (1385). «ارتباط بین افسردگی و انزوای اجتماعی کاربران اینترنت نوجوان و جوان با مدت زمان روزانه معمول کاربری اینترنت»، تحقیقات علوم رفتاری، شماره 7 و 8، صص 33-38.
    21. شکرخواه، یونس (1390). واژه‌نامه ارتباطات، تهران: سروش.
    22. صدیق سروستانی، رحمت الله؛ هاشمی، سید ضیاء (1381). «گروه‌های مرجع در جامعه شناسی و روانشناسی اجتماعی با تأکید بر نظریه‌های مرتن و فستینگر»، نامه‌ علوم اجتماعی، شماره 20، صص 149-167.
    23. طباطبایی، محمدحسین (1374). ترجمة تفسیر المیزان، ترجمة محمدباقر موسوی، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامى‏.
    24. طریحی، ناصر؛ صمدی، مهران (1395). «مطالعه رابطه بین میزان مصرف رسانه‌ای نسل جوان و نگرش آنان به فرهنگ ایثار و شهادت»، مطالعات جامعه‌شناسی، دوره 9، شماره 32، صص 53-72.
    25. عاملی، سعید رضا (1390). مطالعات جهانی شدن: دو فضایی شدن‌ها و دو جهانی شدن‌ها، تهران: سمت.
    26. عاملی، سعید رضا؛ حاجی جعفری، مجتبی (1391). «رویکرد دوفضایی به آسیب‌های مجازی و دین: نگرش‌ها و تجربه ها»، دین و ارتباطات، سال 19، شماره پیاپی 41، صص 95-127.
    27. علیزاده، مهدی (1389). اخلاق اسلامى؛ مبانى و مفاهیم، قم: دفتر نشر معارف.‏
    28. علی مهدی، مسلم (1396). زیارت مجازی: مفهوم‌ها و الگوها، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
    29. فصیحی رامندی، مهدی (1393). «ارزش اخلاقی»، پژوهه، بازیابی شده در 4 دی 1397 از https://goo.gl/SFVbNL .
    30. فیروزآبادی، سید ابوالحسن (1396). فضای مجازی، اجتماع و فرهنگ، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
    31. قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
    32. قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
    33. گودرزی، سعید (1388). «تغییر ارزش‌های جوانان و عوامل مرتبط بر آن»، رفاه اجتماعی، سال 10، شماره 39، صص 421-444.
    34. گیدنز، آنتونی (1389). جامعه‌شناسی، ترجمة حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
    35. لغتنامه برخط واژه یاب. ایثار در لغت‌نامة دهخدا، بازیابی شده در 10 دی 1397 از https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%DB%8C%D8%AB%D8%A7%D8%B1 .
    36. محسنی، منوچهر؛ دوران، بهزاد؛ سهرابی، محمد هادی (1385). «بررسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت (در میان کاربران کافی‌نت‌های تهران)»، جامعه‌شناسی ایران، شماره 28، صص 72-95.
    37. مستخدمین حسینی، حمید (1394). «مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی»، کار و جامعه، شماره 187، صص 55-69.
    38. مطهری، مرتضی. نرم‌افزار مجموعه آثار استاد شهید مطهرى‏، جلد دوم، قم: مجموعه نرم‌افزارهای نور مرکز تحقیقات کامپیوترى علوم اسلامى‏.
    39. مکارم شیرازی، ناصر (1371). تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
    40. نجف‌پور، عزیز (1398). ارائه در کلاس دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
    41. نصراللهی، محمدصادق (1394). «الگوی سیاست‌های فرهنگی-ارتباطی حاکم بر تنظیم مقررات شیوة پالایش فضای مجازی در جمهوری اسلامی ایران»، رسالة دکتری، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات.
    42. وب سایت ایران پژوهان. روش تحقیق در مطالعات کتابخانه‌ای، بازیابی شده در 30 دی 1397 از https://goo.gl/WG1M3b .
    43. وب سایت مرکز ملی فضای مجازی. جایگاه شبکه ملی اطلاعات در مدل مفهومی لایه‌ای فضای مجازی. بازیابی شده در فروردین 1399 از http://majazi.ir/general_content/79656/swd_id/13825/unitWdId/53769/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C.html?t=%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C.
    44. ویکی پدیا. ایثار، بازیابی شده در 10 دی 1397 از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%AB%D8%A7%D8%B1 .
    45. ویکی فقه. ایثار در قرآن، بازیابی شده در 10 دی 1397 از http://wikifeqh.ir/%D8%A7%DB%8C%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 .
    46. یوسفی سرخنی، میثم (1401). «نقش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت»، نخستین همایش ملی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت.
    47. Statista Inc. (2019). Digital Media – Iran, Statista Market Forecast.
    48. Subramanian, Kalpathy Ramaiyer (2017). "Influence of Social Media in Interpersonal Communication", INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC PROGRESS AND RESEARCH (IJSPR), Issue 109, Volume 38, Number 02, Pages 70-75.